Жывіце доўга. І здаровыя. Part II
 |
З 1922 году ў шахцёрскім гарадку, што ў Пэруанскіх Андах, працуе металюргічны камбінат амэрыканскае кампаніі "Доў Ран". Гэта прывяло да таго, што цяпер у 99% дзяцей у ваколіцах заводу ўзровень сьвінцу ў крыві перавышае ўсе дапушчальныя ўзроўні. Значна забруджаная сьвінцом таксама й пітная вада ў горадзе, а ўтрыманьне ў паветры мыш’яку, кадмію і сьвінцу ў 85, 41 і 13 разоў адпаведна больш за дапушчальныя бясьпечныя іх нормы. |
 Нарыльск, Расея
|
Самы паўночны мэгаполіс Расеі выкідае больш за 2 мільёны тон шкодных выкідаў, што выклікае ў ім кіслотныя дажджы і смогі. На Нарыльск прыпадае 1% сусьветнае долі адкідаў дыяксыду серы, ня лічачы яшчэ азоту, вокіслаў вугляроду, сульфату вадароду, фэнолаў і цьвёрдых часьцінаў кобальту, медзі, нікелю, сяленію, а таксама радыёактыўных ізатопаў стронцыю і цэзію. Сярэдняя працягласьць жыцьця ў Нарыльску на 10 год меншая, чым у сярэднім па Расеі. |
 Лінфэ́нь, Кітай
|
Лінфэнь ёсьць цэнтрам велізарнае кітайскае вугальнае індустрыі, якой, аднак, урад Кітаю надзяляе замала ўвагі. Таму ў горадзе з насельніцтвам 4,3 млн чалавек назіраецца ўдушэньне вугальным пылам, у больніцах адзначаюць шматлікія выпадкі бранхіту, пнэўманіі і раку лёгкіх. Да канца 2007 году Лінфэнь плянуе зачыніць 57 са 153 сваіх вугальных заводаў. Тым ня меней, гэтага відавочна недастаткова для вяртаньня званьня, якое горад меў у 80-х гадох мінулага стагодзьдзя: "сучасны горад садавіны і кветак". |
 Сукінда, Індыя
|
У даліне дзейнічаюць 12 шахтаў па здабычы хромістага жалезьняку - руды, зь якой здабываецца хром - там утрымліваецца 97% усіх залежаў хрому Індыі. У працэсе здабычы руды ўтвараецца блізу 30 млн тон пустое пароды, што прыводзіць да заражэньня 60% воднага басэйну канцэрагенам - шасьцівалентным хромам. Дасьледваньні на дзяржузроўні выявілі, што ўсё гэта і ёсьць прычынай 85% сьмерцяў у ваколіцах даліны Сукінда. |
 Чарнобыль, Украіна
|
На здымку - могілкі для тэхнікі, што працавала ў зоне ядзернага выбуху: больш за 1300 адзінак баявых верталётаў, грузавікоў, аўтобусаў. Аднак найболей пакутуе ад аварыі на Чарнобыльскай АЭС ня тэхніка… Выбух 26 красавіка 1986 г. у сотні разоў магутнейшы за атамныя бамбаваньні Хірасімы й Нагасакі. Рак шчытавіднае залозы, шматлікія распіраторныя захворваньні, бясплодзьдзі, дзеці з адхіленьнямі ад нормы з нараджэньня - сьпіс далёка ня поўны, і радыяцыя працягвае сваю разбуральную дзейнасьць. |
 Кабўэ, Замбія
|
Амаль у самым цэнтру гораду (другім па велічыні пасьля сталіцы Замбіі, Лусакі) знаходзіцца закінутая шахта, дзе здабываліся сьвінец, цынк, срэбра, марганец, у меншых колькасьцях - цяжкія мэталы, такія, як кадмій, ванадый, тытаній. Тым ня меней, з адпрацаваных рудаў і дагэтуль здабываюцца астаткі мэталаў. Дзеці, якія купаюцца ў забруджанай вадзе і гуляюцца ў глебе непадалёк ад месца распрацовак, маюць крытычны ўзровень утрыманьня сьвінцу ў крыві. |
 Дзяржынск, Расея
|
Вытворчасьць хімічных узбраеньняў пачалася тут у 1941 годзе. У 1945, калі вытворчасьць зброі нібыта спынілі, на тэрыторыі заводу была пахаваная вялізная колькасьць ядавітых рэчываў зь вялізнай канцэнтрацыяй мыш’яку. Вытворчасьць цыяністага калію, розных выбуховых рэчываў, хлёравадароду, этыленаксыду, палімэрных стужак з таго часу працягвалася і прывяла да таго, што сярэдняя працягласьць жыцьця ў Дзяржынску 42 гады ў мужчын і 47 гадоў у жанчын, а сьмяротнасьць на 260% перавышае нараджальнасьць. |
 Вапі, Індыя
|
Горад разьмешчаны на паўднёвым канцы індыйскага "залатога калідору" - 400-кілямэтровае індустрыяльнае паласы па вытворчасьці нафтапрадуктаў, пестыцыдаў, угнаеньняў, фарбаў і афарбоўнікаў. З прычыны адсутнасьці годнае сыстэмы ўтылізацыі вытворчых адкідаў навакольле засьмечанае вялікімі канцэнтрацыямі цяжкіх мэталаў і цыяністага калію, апроч іншых шкодных рэчываў. Таму частыя выпадкі захворваньняў дыхальных шляхоў, ракавыя пухліны, рак скуры і шчытавіднае залозы, бясплодзьдзе, паталёгіі родаў. |
 Азэрбайждан
|
Неачышчаныя сьцёкавыя воды і забруджаны ртуцьцю іл выкідаюцца проста ў рачную сыстэму ў 30 км ад сталіцы Азэрбайджану Баку. Горад, заснаваны бальшавікамі ў 1949 годзе, стаўся адным з найбуйнейшых прамысловых цэнтраў СССР і надзвычай небясьпечным для жыцьця местам. Горад "славіцца" сваімі могілкамі для мёртванароджаных дзяцей. Дасьледваньнямі выяўлена, што рызыка ракавых захворваньняў ў Сумгаіце на 22-51% вышэйшая за астатнія мясьцовасьці краіны. |
|
Цьяньінь,
Кітай
|
Здабыча паловы ўсяго аб’ёму свінца ў Кітаі без аніякага клопату за станам навакольнага асяродку прывяла да надзвычайнага забруджаньня паветра й глебы. Збожжавыя культуры і пшаніца ў некаторых мясьцінах утрымоўваюць шкодных рэчываў у 24 разы болей за нацыянальныя стандарты. Найболей пакутуюць дзеці. Сьвінец выклікае энцэфаляпатыю, затрымкі ў разумовым і фізычным разьвіцьці, гіпэрактыўнасьць, захворваньні зроку й слыху, выпадзеньне зубоў, хваробы кішэчніку, нырак, анямію (малакроўе), цэрэбральныя паралічы. |
Па інфармацыі інстытуту Блэксміт.
