…калі скажу, што нашыя ходнікі (і ў тым ліку раварысцкія дарожкі) абсалютна не прызначаныя для таго, каб па іх катацца на ровары. А таксама такі спосаб паездак вымушае набыць званок, бо пешаходы - бы вадкасьць: займаюць увесь прадастаўлены ім аб’ём (то бок - шырыню ходніку). Пра стаянкі для равароў ля крамаў, напрыклад, увогуле й сказаць няма чаго… Усё, буркатаньне скончанае.

 

Лошыцкі парк

Пакуль ён яшчэ існуе ў тым выглядзе, у якім сама прырода распарадзілася. Бо калі ж дабяруцца гэтыя уродзкія рэстаўратары, то нешта глядзець будзе позна…

Ну, а пачалося ўсё, як і мае быць (хоць я сам гэтага не чакаў) са спатканьня з напамінам пра нашую "шчасьлівую савецкую мінуўшчыну". Не заўважыўшы сьпярша ўласна парк, я пераехаў на іншы бок вуліцы, дзе й пабачыў гэты крыж, усталяваны дзеля ўшанаваньня памяці бязьвінна закатаваных бальшавікамі беларусаў падчас рэпрэсіяў 30-40-х гадоў. Паводле Зянона Пазьняка, у Лошыцы расстраляныя ад 7 да 10 тысячаў чалавек.

 

Канечне ж, адразу бачнае адрозьненьне ў стаўленьні ўладаў да ўшанаваньня ўсялякіх хатыне-падобных вёсак, з аднаго боку, і замоўчваньня бальшавіцкіх злачынстваў, зь іншага боку.

Ну што ж, ня так сорамна ўсьведамляць, што ня ты адзін ня ведаеш дакладна, дзе тут "Лошыцкі паркава-архітэктурны ансамбаль". Але ўрэшце мы-ткі яго знайшлі. Далей рушылі хто роварам, а хто й подбегам за ім.

Пастраляць там не давалі, як сьпярша падумалася - гэта, відаць, была падрыхтоўка да якога-небудзь фэсту. То мы рушылі далей. Увогуле там раздольле, і месца хапае ня толькі для лучнікаў. Хто засвойваў лазаньне па дрэвах (са страхоўкай, відаць, нейкі альпініст), іншая моладзь дык і проста лазіла па камяніцы (на жаль, ня ведаю, парэшткі якога збудаваньня то былі), некаторыя купаліся ў рачулках (адна зь іх, што працякае там - Сьвіслач, а ёсьць другая, назоў не запомніў), але большасьць прыходзяць/прыяжджаюць сюды папіць гарэлкі/паесьці шашлыкоў…

Падчас ад’езду з Лошыцы, ужо на адваротнай дарозе, і прыйшло разуменьне таго, што… Што няма дзе ля крамы нават прыткнуць ровара! А пакідаць яго ля якога слупа на лёс моладзі, што прыйшла "патусавацца" надвячоркам, не схацелася. Таму так я ўчора ў краму й не патрапіў.

Пабачыўшы гэтае дзіва, адразу ўзгадалася, што трэба б зазірнуць было на бачыну РаянЭйр - здаецца, яны там абяцалі за 10 эўра зладзіць палёт з Польшчы да Вялікабрытаніі й назад…

Я паспрабаваў выбраць у іх маршрут "Ўроцлаў - Лёндан" (з Варшавы магчымы быў толькі адзін рэйс на Дублін). Пасьля 5-хвіліннага чаканьня мне прапанавалі наступныя кошты: мінімум 209 злотых з Уроцлава (€65), назад дык і ўвогуле ад 409 zł. Але й гэта было ня ўсё. Калі я выбраў канкрэтныя рэйсы са сьпісу прапанаваных, да кошту палётаў дадаліся яшчэ няўлічаныя ці то камісыйныя зборы, ці то падаткі (што праўда, мяне шчыра пра гэта загадзя папярэдзілі на папярэдняй бачыне). Кошт палёту "туды" падняўся яшчэ на 70 zł, "назад" - на 166. Гэххх… Праўда, магчыма, гэта й сапраўды таньней, чым на іншых авіялініях. Таму што, напрыклад, на галоўнай бачыне ў іх была прапанова зьлётаць ва Францыю за £5. Ня ведаю, чаму ў хвунтах стэрлінгаў - магчыма, дзейсна толькі для брытанцаў.

Зрэшты, калі абраць польскую вэрсыю бачыны, адразу зьявілася прапанова ў злотых. Ага, значыцца, "найтаньнейшыя авіялінія ад 50 PLN" (каля €16). Ну вось, зусім іншая справа. Падрабязьней атрымалася нават высьветліць, што ёсьць рэйс з Катавіцэ да Лёндану па ну зусім ужо сьмешным кошце 39 zł (крыху болей за €12). Зьдзяйсьняецца гэта так: зарэзэрваваць квіток неабходна да 31 ліпеня, а дата палёту - між 28 кастрычніка і 26 сьнежня. Ну добра, засталося яшчэ толькі атрымаць Шэнгенскую візу, якая абыдзецца даражэй за палёт да Лёндану. Вяртаемся ў рэальнасьць.

Атрымалася нарэшце ўбачыць, што ж за лясок месьціцца па дарозе дахаты. Адразу ўзгадаўся парк воінаў-інтэрнацыяналістаў у Берасьці: удзень прыемна зацішны й прахалодны, а падвечар жудаснаваты з прычыны розных тусовак, ад якіх невядома чаго чакаць.

Затое фарсыраваў (давялося ж) горку каля аўтацэнтру "Фальксвагену". Фотаздымак акурат зь яе вяршыні. Спуск яшчэ круцейшы. Але я не сьпяшаўся - фотапаляваньне абяцала быць захапляльным: ля будкі з вартавым сабакам варушыліся найагіднейшыя істоты…

Вось дзе гадуюць гэтых падлюкаў! На фотаздымку - яшчэ ня самы буйны асобнік (той пазіраваць ня надта зьбіраўся). Ну і - калі ня вельмі добра відно - я не вінаваты: падыходзіць бліжэй не наважыўся. А раптам яны галодныя?

Ну а гэта пабачыў ужо пасьля зьлёту з гары. Ууух! Нехта, відаць, таксама кайфаваў за стырном. Цікава, на колькі ж ён "дакайфаваўся"?

Але пра гэта задумляцца ўжо не было як, калі апошні кавалачак шляху давялося паезьдзіць па "раварысцкіх дарожках". Вось гэта, блін, паласа перашкодаў!  Ну і гэтак далей, глядзіце пачатак запісу…

P.S. Чым ёсьць Лошыцкі парк для менчукоў.

Жытомір не зьдзівіў чысьцінёй на вуліцах - усё той самы срач, бы ў Кыіве. Хоць людзей значна меней жыве, ага. Відаць, гэты паказьнік найбольш цікавіў некаторых зь беларускіх гасьцей дзеля параўнаньня, "у колькі разоў Жытомір больш забіты за Менск". Вялікія гарады таксама разбэшчваюць чалавечыя норавы, угу.

Але затое, як і ў Кыіве (а зрэшты, чаму гэта павінна быць дзіўным?) украінцы любяць і паважаюць украінскую мову. Гэта я ўпершыню пачуў у сябе за сьпінай у маршрутцы (дарэчы, у іхніх аўтобусаў такія дзіўныя насы ) ад малога дзіцяткі і канчаткова ўпэўніўся, наведаўшы вянчаньне ў пратэстанцкай царкве. Але ж мова нічога б не азначала без жаданьня ведаць сваю гісторыю (для параўнаньня - пасьля выкладаньня гісторыі Беларусі на чужой мове цераз год і сам прадмет нашай гісторыі ўжо стаўся непатрэбным), і таму ў гарадзкім транспарце вісяць абвесткі з прозьбамі дапамагчы ў зборы зьвестак пра жудасныя часы Галадамору.

Гасьцей зь іншых краін жытомірцы, на жаль, зусім не любяць і не паважаюць . Асабліва ў выходныя і сьвяточныя дні, а яшчэ асаблівей - у гэтыя ж дні пасьля 15-16-ці гадзін дня. Гэткім чынам мы абышлі ў суботу ці не паўгораду ў спробах разьмяняць валюту ў банку (таму што жадаючых разьмяняць нам яе на вуліцы было даволі шмат). І толькі адзін банк быў адчынены! Гэта задаволіла ўсе нашыя патрэбы да канцу дню, а ў нядзелю ўсё паўтарылася (пошукі абменьнікаў), бо ў цэнтар (дзе й месьціцца банк "Храшчатык") мы тады ня выбраліся. Так і не дабіўшыся нічога, вырашылі адкласьці абмен на панядзелак, бо ж у працоўны дзень павінны працаваць усе, нават казлы банкі. Хех, як мы памыляліся…

Якраз у нядзелю была Тройца. А ва Ўкраіне ў выпадку, калі сьвята прыпадае на выходны дзень, то яно… пераносіцца на наступны працоўны. Такім чынам, панядзелак быў выходным днём… Аднак нас ізноў выратаваў ад галоднае сьмерці банк "Храшчатык"! Хапіла адарвацца і на галоўпаштамце (адразу пайшлі шукаць яго, бо іншыя паштовыя аддзяленьні нават і не спадзяваліся ўбачыць адчыненымі, займеўшы такі вопыт бадзяньня па чужым горадзе ў вызодныя дні) на марачках (праз што ў сваю чаргу займеў яшчэ адзін клопат - акрамя таго, што не магу ніяк знайсьці апошні знак задыяку ў калекцыі польскіх марак, дык цяпер яшчэ такая самая лухта і з украінскім наборам , але й добра што хоць так, а то мог і не ўпрасіць прадаць мне зусім нічога), і нават на пЫва хапіла ў выпадкова знойдзенай краме, у якой (нават) былі кошыкі для прадуктаў амаль як у сапраўднай краме! А значыцца, можна было са спакойнай душой пакідаць гэты горад… каб пасьля на адным з прамежкавых прыпынкаў ледзь не спазьніцца на цягнік з-за доўгіх пошукаў чарговае пляшкі. Дарэчы, увоз напояў слабей за 7% абаротаў не абмяжоўваецца. Але гэта ўжо зь іншае вопэры…

Ай, фоткі па-дурацку ўстаўляюцца. Давядзецца так расказаць, што ўразіла яшчэ, і гэта асаблівасьць толькі Жытоміра (ну і яшчэ некалькіх гарадоў Украіны, але ня Кыіву): наяўнасьць карткі для паездкі ў ліфце. Так мы й хадзілі туды-сюды на дзявяты паверх 9-ціпавярховае хаты. Але самы экстрым быў, калі пасьля вясельля засталося паўтарашак сто нераспачатае мінэралкі/газыроўкі, і калі мы з Хведзем загрузілі яе ў ліфт, высьветлілася, што ў нашае "гаспадыні" скончылася картка (яна, дарэчы, разьлічаная на 100 паездак у ліфце). Хведзя вельмі нам дапамог тады…

Вох, і цяжка ажывіць у памяці падзеі тыднёвай даўніны. Буду болей карыстацца фоткамі, чым словамі - на шчасьце, першых, як заўжды, аж занадта.

Першае, што адразу кідаецца ў вочы, альбо рэжа слых, альбо, калі хочаце, прыводзіць у роспач - гэта татальнае панаваньне маскальскай мовы ў гутарках, абвестках арганізатараў і г.д., карацей - паўсюль. Суцэльнае ігнараваньне беларускае мовы адбывалася ў такіх мясьцінах!.. Зрэшты, пра мясьціны крыху пазьней.

Яшчэ дзякуй Богу, што прыехалі мы ў пятніцу на Высокі Бераг пазьней за астатніх і "не пасьпелі" на цырымонію ўзьняцьця "закату над балотам". Таксама першы дзень запомніўся халаднюськім вечарам (але ўжо абышлося без дажджу, як ва ўсе папярэднія дні, і гэта вельмі абнадзейвала на ўвесь ўік-энд) і выступамі тых каманд, якія сапраўды падрыхтавалі прэзэнтацыі, асабліва тых зь іх, якія былі апранутыя не па надвор’і, затое прыгожа.

На другі дзень (о, так! ) цэлых хвілін мо зь пяць паперакідваліся ўсе ўчатырох талерачкай. Пакуль Дзіма пасьпеў абярнуцца дзеля пераапрананьня, на гэтым нашыя подзьвігі ўжо скончыліся. Праўда, траёх таксама даволі працяглы час дзяўчаткі пратрымаліся.

У афіцыйных (гэта значыць, тых, што ішлі ў камандны залік) спаборніцтвах паўдзельнічаць не дабеглі - былі лепшыя кандыдатуры. Але затое якая ў нас каманда сабралася на "Вясёлыя старты"! Ня тое што ня так страшна саступіць было, а прыемна ж і перамагчы дзякуючы каманднаму духу і супольнасьці. Што праўда, узнагароды потым уручылі толькі за першае каманднае, так што для нас гэтае трэцяе месца хутчэй дзеля задавальненьня, якое мы й сабраліся тамака атрымаць.

Калі ўжо пра каманду, то яшчэ немажліва абмінуць групу падтрымкі. Усё-ткі мне здалося, што самая дружная яна была менавіта ў нас. Ці - ня дружная, а шчырая, вось. Гэта, зразумела, яшчэ й таму, што нашая фірма паклапацілася, каб мы мелі два камплекты фірмовае вопраткі: для ўсіх супрацоўнікаў (гэтай часткай мы шчыра дзяліліся зь несупрацоўнікамі) і для спаборніцтваў. Вельмі мала было такіх каманд, дзе таксама было два камплекты формы. Таму й ішлі на розныя выкрутасы. Але, паўтаруся, нашыя заўзятары падтрымоўвалі сваю каманду неяк… арганізаваней, ці што, за ўсіх. (Хоць я й ведаю, што многа чаго ў фірме ня так, і што шмат каму што не падабаецца, і г.д. І ні ў якім разе не выхваляюся, што вось, круцейшыя за нас могуць быць толькі яйкі. Не. Проста вось перадаю свае эмоцыі на той час)

Ну, зразумела, у апошні дзень на цырымоніі ўзнагароджаньня нічога адносна беларускай мовы не зьмянілася. Хіба што прыемна было пачуць словы падтрымкі на адрас фірмы з боку арганізатараў. Сапраўды, нам для перамогі не хапіла зусім крышачку. Аднак там і сапраўды неістотна сама перамога. Заўважыў на прыкладзе нашых супрацоўнікаў плён тымбілдынгу: некаторыя дагэтуль незнаёмыя людзі абмяняліся нумарамі тэлефонаў.

Сапраўднае сьвята беларушчыны нас чакала кілямэтраў у двух ад лягеру. Гэта філія літаратурнага музэю Якуба Коласа ў Смольні. Мы заехалі туды на адваротным шляху, а нашыя партнэры зь ІВы дык і проста зайшлі туды з турбазы сваім ходам. Ізноў і тутака давялося пачуць ад бабулі-гіда шмат прыемных словаў у бок "моладзі, што ўсё разумее" на тле астатняе маскальскае хэўры. Канечне, бяз гэтай бабулі музэй шмат страціць (а ў яе за плячыма столькі жывых гісторый пра Якуба Коласа і яго сям’ю, а яшчэ ж асабістая сустрэча з паэтам і пісьменьнікам); але дзякуй Богу, што ў яе ёсьць пасьлядоўніца і (цудоўна) дачка. Ад яе мы й дасталі найлепшы падарунак - кнігу. А таксама зразумелі, што ўсе нашыя веды пра Коласа з Купалам сканчаюцца максымум на гадох біяграфіі і месцах, неяк зьвязаных з гэтымі прозьвішчамі (прычым як зьвязаных, невядома).

Ну, пры прыроду асобная размова. Але ж можна знайсьці мясьціны, дзе будзе тое самае зь меншым наплывам людзей. А яшчэ я згарэў - і гэта стаўся галоўны напамін пра паездку для тых, хто на яе не паехаў.

У тую пару, пакуль яшчэ Зьміцер хадзіў па Кыіве з разьзяўленай зяпай (ну так дакладна першы дзень было ), неяк спытаўся ён Іруські, каб параўнаць нашыя краіны, "а ці так у іхняй рэспубліцы нешта ці вось гэтак, маўляў" (не памятаю дакладна ўжо, пра што ішла размова). Украінцаў (у асобе Іруські) ужываньне тэрміну "рэспубліка" у адносінах да іхняе краіны… ну, калі не абражае, то непрыемна зьдзіўляе.

Цікавая ночка пачалася яшчэ ўвечары ў пятніцу. Дзьве шабачкі грэліся ў памяшканьні вакзалу, бы ўсе нармалёвыя людзі, а трэцяя - найболей зашуганая - прасілася да іх звонку. Бо там, звонку, было значна халадней, ніж унутры. Ніхто яе не ўпускаў (як яна ні скуголіла), бо як толькі хто падыходзіў адчыніць дзьверы - яна ўцякала. І так цікава перабягала ад аднаго ўваходу да іншага. А потым недзе зьнікла. Аказалася, што падперла сабой дзьверы здуру (і звонку), і калі я выходзіў, крыху яе прыдушыў…

Далей сядзеньне працягвалася ўжо на менскім вакзале: чакалі прыезду гасьцей адусюль. Вырашыў наведаць тое нашае месца, дзе між такога гармідару можна пабыць у цішы… І адкрыў для сябе заадно й чацьверты паверх вакзалу. Ну прынамсі адзін більярдны клюб ужо ведаю. А яшчэ ведаю, што на гэты паверх зь іншымі ягонымі забавамі нецікава хадзіць аднаму…

Ай, бегам. Як і ўся атмасфэра тых дзён Гэта - на выкупе нявесты.

Апошні пацалунак перад свабодай (ці ўжо пасьля яе?).

 

Цётка не без памылак, але ж усё-ткі па-беларуску правяла цырымонію (якую?). Памятаю, што падчас яе высьветлілася, што Волька будзе выдатнай гаспадыняй. А таксама што гаршчок унікальны хаця б тым, што дагэтуль ніхто такім чынам яго не падпісваў (і па-беларуску ў тым ліку таксама, цікава?). Ма-лай-цы!

 Канвэер, між іншым, быў ня толькі ў аддзеле ЗАГС, але й паўсюль, дзе традыцыйна фоткаюцца маладыя пасьля яго. Але нам спакойнае месца ў Траецкім адшукаць удалося.

 А гэта ўжо ў сталоўцы, дзе, абпіўшыся ліманаду, утварылася яшчэ адна прыгожая парачка. Праўда, ненадоўга - Арцём захварэў…

 Прышпільна зрабілі расповед пра тое, як жылі дагэтуль і як пазнаёміліся, зь ілюстрацыямі, зразумела. А яшчэ ні ў кога не сустракаў такое брамы, як падчас наразаньня пірагу ў выглядзе торту.

 

 

P.S. (папярэджваючы пытаньні зласьліўцаў) "Фамілія" - то ня ў вузкім сэнсе сям’я; гэта род. У гэты дзень род пашырыўся; дзеля таго, каб у будучыні працягвацца.

P.P.S. Як і паўсюль, Нехта ізноў жа спадабаўся ўсім…  Пытаньні ў духу вясельля і ўсё такое ліліся адно за адным. Але гэта - другаснае. Галоўнае, што ты - малайчынка.

На наступныя выходныя пасьля паездкі ў Берасьце былі шабачкі, шмат шабачак. І за гэта ніхто ня думаў іх ані біць нажом, ані кідаць галавой аб сьценку, ані марыць голадам. Наадварот - іх узнагароджвалі. Хаця тут, несумненна, нельга забывацца і пра іхніх гаспадароў. Праўда, яны былі не такія заўважныя, як іхнія гадаванцы: тут і пухлікі, і замухрышачкі, і кракадэлечкі… дакладней, цэлыя кракадэлі пацучыныя, гарцуны, пажмяклікі… Вось толькі пажмякаць да іх не пускалі самі гаспадары. 

Толькі другі раз за паўгады пабачыліся з Жонкаю. І яна нават паводзіла сябе па-даросламу, хоць і гуляючыся з малой, хоць такая яшчэ маленькая… Абедзьве. Хоць і радыя былі нас бачыць. І нават кот.  Праўда, мы зь ім не паразумеліся. Аднак вось у тэатры… ну, непрыгожа так рабіць - прасілі ж мабільныя тэлефоны адлучыць. Праўда, мы там былі толькі кропляй у моры (шкаляроў - тэатар-то быў юнага гледача). Надалей - альбо Жонка бяз мабілкі ў тэатар, альбо мабілка бяз Жонкі.

На наступны дзень было яшчэ больш знаёмстваў, новых і розных. Аднак сьпярша я усё-ткі пабачыўся (усяго толькі трэці раз за… хм… за год пяць знаёмства? ) з Гражынкай. Але ўсё-ткі слухаць асабліва многа не давялося - бо ў нас дзеля росказьняў ёсьць яшчэ й далькажыкі. Па хатах нам было гэтым разам па дарозе, а па дарозе яшчэ нарэшце разьвіртуаліліся яны й зь БелАнёлкай.

Нарэшце ўсе перазнаёміліся з усімі, пазапрашалі ўсіх куды ня позна, памарылі пра што-небудзь, паразважалі пра тое, што ў жыцьці бачылі… Я нарэшце пабачыў чорную трусіху Грымзу… і маму. А таксама пачуў колькі нечаканых (і прыемных) словаў у свой адрас ад сяброўкі. На тым і разышліся, а мяне нават падвезьлі да вакзалу на машыне ўсёй (дружнай) сямейкай. Відаць, за тое, што паўсталу зьеў. Каб астатняе не даеў ад граху падалей.

Назаўтра прыпёрся здуру зраньня на працу - ніхто ні слыхам, ні дыхам, чаго я тамака забыўся. Каб ведаў, на ехаў бы на ноч гледзячы дахаты… Выслухаў нярадасныя навіны ад калег, пачакаў прыезду начальніка, апісаў сваё гледжаньне праблемы і пайшоў далей дасыпаць. Ды толькі дзе там - сон ужо перабіў.

Наконт нярадасных навін. Гэххх, ня думаў я, што перажыву каго-небудзь з нашых на гэтай фірме… Ажно вось увасьлед за Алегам сышоў і другі прадавец таго аддзелу. Значыцца, гэты ўрок іх нічому гэтых "капіталістаў" нічому не навучыў. У першы дзень выйшаў і атрымаў так, нібы мімаходзь, прапанову стаць кладаўшчыком на ўсе аддзелы. Сёньня да гэтага дадалася яшчэ й пэрспэктыва сядзець друкаваць фотаздымкі. Цікава, што-то будзе заўтра.  Але самага істотнага-то я так і не пачуў. І не пачую…

А яшчэ проста так супала, што ў першы дзень працы быў яшчэ й нібыта дзень студэнта. То Алянятка палічыла гэта нагодай для размовы. Я ж нібыта таксама цяпер студэнт. Ізноў… 

Я ўжо выконваў ролю фатографа падчас вясельля SlyAlex‘а, а пасьля яшчэ падчас росьпісу ў аддзела ЗАГС Дзімазаўрыка. То ўжо да Алеся было не ў навінку. Але ён так прасіў, і я згадзіўся.

Сканчаўся кастрычнік, і дзьмуў халодны вецер. І кветкі з травой ужо былі не такія зялёныя, як улетку. Ды й людзі зьмянялі вопратку. А Іна пасьпявала зьмерзнуць падчас караценькіх выхадаў на вуліцу. І яны хуценька беглі ад машынаў у цёплае памяшканьне, і іхні настрой (асабліва Алесь) зусім не адпавядаў сьвяту. А ўсе родныя (і сьведкі) былі сьвяточна апранутыя, а я - як заўжды. І гэтак застанецца назаўжды ў іхнім сямейным альбоме. А пасьля мы яшчэ чакалі сканчэньня гэтай іхняй фотасэсыі, а далей ужо паехалі адрабляць мой хлеб да палацыку. І там я ледзь не аддаў Іне панасіць сваю куртку, але ў Алеся быў пінжак, і ў перапынках між пазіраваньнямі яна грэлася хаця б так. А нам усім астатнім было нармалёва, і яны доўга яшчэ пазіравалі б. Але больш нікуды яны не паехалі, толькі зрабіўшы, магчыма, кола па горадзе. А на вечар запрасілі пафоткаць на неафіцыйную частку.

Рэстаран быў заняты, і сьведкаў мы чакалі на вуліцы. І Іна зноў мерзла, паколькі не хацела зайсьці ўнутар памяшканьня, а Дзіма з Таняй не сьпяшаліся. Але ў бары я таксама даўно ня быў. Хоць там нічога й не зьмянілася. Нават Маша, якая не забылася, што для мяне азначае маскальскае пЫва; але ад гэтага яны прадаваць іншага, тым ня меней, ня сталі. Мы замовілі закуску і здабылі беларускае пітво. А Дзіма пасьля некалькіх чарак стаў ірвацца ў рэстаран, а маладыя - у танцы. Я уключыў далькажыка - і тэлефанаваньні пасыпаліся.

Андрусь сядзеў за барнай стойкай - літаральна за маёй сьпінай - але падысьці да нашага століку яму было цяжэй, чым патэлефанаваць. Папрасіў на наступны дзень узяць фоціка, а ўзамен пляснуў мне марціні. Таксама, здаецца, не беларускага. Ці тое я не распрабаваў, ці то сапраўды нічога не разумею ў адрозьненьні салодкага віна ад дарагога.

Фоціка Андрусь браў на свой ці то сэмінар, ці то выступ па тэме прафіляктыкі СНІДу. Да таго ж абяцаў аддаць адразу па вяртаньні. Прапаноўваў і мне прыняць удзел. Я падзякаваў і пайшоў "да сваіх". Што да вяртаньня фоціку ў тэрмін - надта ня верылася з папярэдняга вопыту, таму папярэдзіў яго, што ў суботу мне трэба быць зь ім у Берасьці. І назаўтра паўтарыў яшчэ раз, перадаючы, што вярнуць трэба адразу, як толькі вернецца.

У бары людзей набіралася, але добра, што ня так шмат, як звычайна падвечар. А пакуль маладыя разьміналі свае косткі на пляцоўцы, мы спусташалі сьвяточны стол. У рэшце рэшт усе здаволіліся, акрамя Дзімы, якога цягнула на працяг пасядзелак. Але іхнія з Алесем размовы пра аўтамабілі ніхто слухаць не хацеў. Мы праводзілі па чарзе ўсіх, хто быў бліжэй, і разышліся.

Андрусь фоціка ў той дзень не аддаў, канечне ж. Спаслаўся на каньяк. Абяцаў зранку ў суботу. У суботу, канечне ж, таксама ні слыху ні прослыху. Давялося патэлефанаваць самому - цягнік чакаць ня будзе. Гэтым разам ён спаслаўся на просып. Мяне гэта мала цікавіла ў сьвеце магчымасьці маёй паездкі ў Берасьце бяз фоціку, і я корчыў незадаволеную міну. Фоткі і відэа зь ягонага сэмінару (ці што там) паглядзеў пасьля. Пашкадаваў крышачку, што не паехаў. Паглядзець на шкаляроў - як яны там мітусіліся, гаманілі. На шкалярак - цікава, яны так у школу апранаюцца ці ўсё-ткі рыхтаваліся да вечара? Ды і ўвогуле - мой фоцік, здаецца, без гаспадара ня любіць фатаграфаваць нармалёва.

Алесь так прасіў прыйсьці да іх на сьвяткаваньне дахаты ў нядзелю і абяцаў "цеснае сямейнае кола", што само сабой вырашылася, куды паехаць сьпярша. А ў Берасьці я ня быў сам ужо шмат часу - а ў іх пасьля таго разгрому, што тварыўся ў цэнтры, шмат чаго зьмянілася. Я, праўда, глядзеў ня ў той бок: часу было мала.

Надвор’е паправілася. Гэтая перамена была такая нечаканая і прыемная. А лялечка у ружовым плюшы ўвесь час была побач. І мы так прабеглі цераз усю Савецкую, і ўзгадвалі аналяг яе ў Менску (і не знайшлі), і лавалі шабачак (але ня мелі чым пакарміць), і вывучалі расьліннасьць (ай, якая там расьліннасьць), і ўрэшце рэшт, калі ў мяне ўжо ўскіпелі ад шпаркай хады ня толькі ногі, але й мазгі, нарэшце выканалі праграму-максымум па абноўках маёй вопраткі і пачаліся насіцца так сама, але ўжо пад’еўшы і з клункамі. Праўда, пакуль мералі-прымяраліся, Танька й так насілася (бедненькая) з маімі клункамі… А я не разумеў, наколькі бывае прыемна хадзіць па куплі.

З пакетамі цягацца засталося няшмат - усё-ткі без гарадзкога транспарту не абышліся. Забыўся папярэдзіць, што ў Берасьці аўтобусны і тралейбусны паркі так і не дамовіліся пра супрацу, таму квіткі набываць трэба асобна. Алесь нас чакаў, займаючыся сваімі справамі ў выходны дзень. Якраз паказаў сваю калекцыю значкаў Таньцы, пакуль мы дзяліліся навінамі. Ледзь ня пырснуў са сьмеху, калі Танька падзялілася ўражаньнем ад прагляду першага альбому:

- Нават словы знаёмыя знайшла.

-   Ну то вунь у гэтым яшчэ больш знаёмых словаў будзе.

Пакеты-то ў яго разгрузілі, а затое ён нагрузіў мяне ўзамен маркамі й значкамі. Як заўжды. Праўда, гэтым разам і яму таксама дасталося ад нас. Танька малайчынка. Не, ён у даўгу не застаўся. Мы пагрэліся гарбатай, бо сьпяшацца не было як. А яшчэ ён трываў без цыгарэтаў. Праўда, я б можа й не заўважыў, каб ён сам пасьля не сказаў. Алесь малайчук.

Па вечаровым гарадзкім парку там апошнім разам я блукаў амаль год таму. Узімку ён глядзіцца прыгажэй. А яшчэ таму, што тады было яшчэ сьветла. І людзей было меней. І можна было спакойна пасумаваць. А цяпер было добра што цёпла. І можна было не сьпяшаючыся паблукаць. І пастаяць ля возера. Качак гэтым разам таксама не было. Мы слухалі цурчаньне крынічак і пераклёкі варон. Яшчэ ў Наталькі апынулася надзвычай шмат знаёмых, якія таксама адпачывалі ў парку. Мы не хацелі шумных кампаніяў і зь імі знаёмства не заводзілі. Урэшце сьціхлі нават птушкі.

Былі і каля Берасьцейскае крэпасьці, і каля Мухаўцу некалькі разоў, але сапраўды ў такі час сутак рабіць там не было чаго. Толькі ў аўтобусе па дарозе да Наталькі стаў адчуваць, наколькі я стаміўся. Добра быць чалавекам, які ня ведае наўпроставага маршруту цераз лесапарк і таму робіць такое кола. Вось гэтая дарога й стамляла найбольш. Парк воінаў-інтэрнацыяналістаў застаўся яшчэ адным месцам для Аладкі, каторае must be. Вавёркі, бярозавы гай, камары - рамантыка. А я-ткі паблукаў па ім па дарозе да Алеся.

Назаўтра дамовіліся выехаць на вакзал раней, каб сустрэць госьця з Кыіву. Ня ведаю, што рабіў Алесь пасьля таго, як я заснуў, але спаў ён бы пшаніцу прадаўшы. Ранішні званок БелАнёлкі яго не абудзіў, а толькі перакуліў на іншы бок. На гаўканьне будзільніку ён не адрэагаваў аніякім чынам. Я сабраўся і паехаў на вакзал, каб не апынуцца апошнім з усіх. Наіўны - як я памыляўся… Наталька з Танькай і не зьбіраліся сустракаць цягнік. Яны палічылі, што цераз перавод стрэлак (так-так, акурат у гэтую ноч іх пераводзілі на гадзіну назад) можна паспаць падолей. Такім чынам, мы зь імі памяняліся месцамі. Добра, што я хоць прыблізна ведаў зьнешнасьць Жэні па апісаньні. Аднак на выхадзе з падземнага пераходу нікога падобнага альбо не сустрэў, альбо яны былі зь неадпаведнага памеру для такой вандроўкі багажом. Тады я вырашыў пашукаць шчасьця каля абменнага пункту і не памыліўся. Першы ж чалавек, на якога я падумаў, і быў Жэка. Перавод стрэлак не абмінуў і іх: каб не абагнаць графік, яны проста гадзіну стаялі на нейкім вакзале і тупа чакалі. Таму сядзець яму абрыдла. Мы выйшлі сустракаць дзяўчатак (вось у рэшце рэшт хто каго сустракаў) на сьвежае паветра. Не ў мяне аднаго з сабой быў фоцік.

Нарэшце можна было проста спакойна пасядзець і паспрабаваць дасьніць на плячку, чаго яшчэ не пасьпеў дасьніць у гасьцёх. Але электрычка - не пасьцеля, і пастаянна спаўзала. Галава.

Так. Гэта не па-хэмінгўэйску.

Ледзь пасьпеў угаварыць Таньку забегчы дахаты і павіншаваць яе запозьнена з днём народзінаў, як набегла знаёміцца радня. Я пахваліўся сваімі абноўкамі і адразу ж памяняў куртку - усё-ткі сьвята. У Алеся. Мы ўрэшце вырваліся і пайшлі ў абыход. І хоць я ведаў, што ў нядзелю кірмаш, усё-ткі мая кемлівасьць мяне гэтым разам падвяла. Толькі на наступны дзень, пасьля моладзевага, я прачытаў абвестку пра тое, што гарадзкія аўтобусы не маглі хадзіць па перакрытай вуліцы, а таму падвезьлі нас бліжэй да хаты. Усё было для нас.

Мы хутка прагледзелі кірмаш. Нічога асаблівага. Ну й добра, што ў нас была капэрта. Сьпяшацца не было куды. Мы абышлі саджалку кругом. Зайшлі на могілкі да маіх дзеда з бабай - а гэта ж было акурат на дзяды. Каплічка ўжо набыла сучасны выгляд, хоць яе зьбіраліся адрэстаўраваць. На бусьлянцы гэтым разам нікога не было. Але Танька пачаплялася да кацяняці (ці ён да яе?). І ўсё адно мы прыйшлі самыя першыя, яшчэ да саміх арганізатараў імпрэзы. Алесь прыехаў акурат пасьля нас. Уся моладзь чакала ў асобным пакоі, пакуль вакол усе мітусіліся ў апошных падрыхтоўках. На нас заходзілі паглядзець, але не чапляліся. І так было спакайней, але пра свой абавязак фатографа я ўсё адно не забываўся.

З Алесевымі бацькамі Таньцы нават давялося пагаварыць даўжэй, чым з маімі, і яна малайчынка. Пазнаёміліся зь Інай таксама, ды ўвогуле ўсім спадабалася. Першы раз мае пачуцьці ледзь не зашкалілі, калі я апытваў Іну пра гасьцей. Дайшла чарга да месцаў, дзе сядзелі мы.

- Гэта Танька. [skipped] і ўвогуле прыгожая, разумная, добрая. Як ты яе знайшоў?

Другі раз - калі ўжо на вуліцы мы разьвітваліся з Алесем і ягоным бацькам, і яны ўгаворвалі нас не сыходзіць, і прапанавалі падвезьці нас да вакзалу, і Алесь запрашаў да яго ў госьці яшчэ й на кватэру, і патлумачыў свайму тату, што мы яшчэ б хацелі пабываць шмат дзе, і ў рэшце рэшт так расчуліўся, што абняў нас як родных. Алесь малайчына. Ягоны тата таксама. На разьвітаньне малайчынка яшчэ пажадала ім усяго такога, чаго я ня ведаў сказаць.

Хату, дзе кватаруе Алесь, мы пабачылі здалёк. І наш басэйн таксама. І Танька сьпярша назвала яго лужынай. Мне ўжо страшна паказваць будзе нашае возера. Палацык паказваў на ўсялякі выпадак ужо зблізку. І парк. Двойчы. І ў парку затрымаліся. Дацямна. Было цёпла. І цішэй, ніж у берасьцейскім. Гэта адразу адчуваецца, як толькі зь яго выходзіш.

А шабачку я-ткі пакарміў. А Танька яшчэ ня ведала на той час, як ёй спатрэбяцца ўсе гэтыя смачняшкі і хацела ўсіх іх аддаць то нам, то скарміць каму-небудзь. Але яна малайчынка і слухалася. І пра гэты ўік-энд не засталося прыкрых успамінаў.

Ну вось хіба можа быць проста супадзеньнем тое, што пакуль Аладка ўпрыгожвала сваёй прысутнасьцю адміністрацыю Кастрычніцкага раёну Менску, мне прысьпічыла зайсьці ў гэтую краму пад сьветлафорам з красамоўнай назвай "Зялёнае сьвятло" (назва крамы, а не сьветлафору ), з усяго асартымэнту тавараў спыніцца не на заварцы, не на каве якой, нават не на печанюжках, а на чакалятцы. І чамусьці менавіта тае маркі… Ну, значыцца, у добры шлях ёй да Кыеву (ня толькі чакалятцы, а й Аладцы ).

Так-с… Паштоўку Вадзіму Каленчуку набыў; добра, што зайшоў-такі ў ДзУМ - цяпер будзе чым гастрыць нажы, а Вадзіку - з чым частаваць нас гарбатай з цукрам ; нават натрапіў на апытаньне сп.Алеся Дашчынскага наконт "Эўрапейскага маршу" (учора, дарэчы, падчас прагляду статыстыкі наведаньняў даведаўся, што яны зьмясьцілі спасылку на мой блёг на сваёй бачыне - прыемна… ); а вось жа найдаўжэй заставаўся ў няведаньні наконт таго, ці знайду "Сталічную" чакаляду. Хех, куды яна дзенецца ў такі цудоўны дзень!..

Даўно ня быў у клюбах. Дык узгадаў усе іхнія плюсы (ці не ўзгадаў?) і мінусы. Стаялі ў чарзе на ўваход прынамсі паўгадзіны, а за намі людзей заставалася яшчэ болей, чым увайшло, здаецца… Нягледзячы на адсутнасьць якое б то ні было рэклямы - моладзь масава прыйшла на Н.Р.М. На гэтым канцэрце варта было б пабываць проста таму, каб пасьля ўзгадваць, што вось я, маўляў, быў на прэзэнтацыі альбому "06". Так, яна ўсё-ткі адбылася. Як сказаў чалавек, які нам павінен быў прадаваць квіткі: "Пакуль мы жывыя - канцэрты будуць!" Гэх, і што б я рабіў, каб не чытаў "Нашу Ніву"… А так цяпер маю да таго ж і CD-кружэлку з гэтым альбомам. Не памятаю, пасьля якой песьні я вырашыўся канчаткова яго набыць, але абавязкова ўзгадаю.

Што ж да клюбу - то я разумею, што тут выбіраць не даводзілася, але ты ня меней… Відаць, у іх ніколі не праводзілі такія людныя мерапрыемствы: арганізатары аказаліся зусім не падрыхтаваныя да такога наплыву людзей. Канцэрт пачаўся на гадзіну пазьней - гэта яшчэ нічога, але мне невядомы лёс тых людзей, якія яшчэ заставаліся на вуліцы пасьля таго, як гардэроб адмовіўся прымаць верхнюю вопратку з прычыны сканчэньня вольнага месцу (і гэта здарылася акурат пасьля таго, як мы яго прайшлі… ) Да таго ж яшчэ сюды дадаць вялізную колькасьць курцоў проста ў памяшканьні - ну і пастаянныя перамяшчэньні натоўпу ў процілеглых кірунках, і шалёныя кошты, атрымаем… Буду ведаць, карацей, куды ня трэба болей цягнуць Аладку. 

А, яшчэ - ну не наша гэта ўжо пакаленьне, таму са знаёмых твараў магу назваць толькі хіба Літоту ды Нярэйшу, дый тое толькі таму, што ведаю іх з фотаздымкаў. А яшчэ калі ўявіць, колькі чалавек з жж я мог бачыць, але проста ня ведаць, што гэта яны… Хаця… Наконт Літоты я мог памыліцца, але ж нешта знаёмае, значыцца, проста нік пераблытаў (старэчы скляроз…). Вось гэта можа й не ўзгадаю… Фух, ну хаця б наконт Нярэйшы не падмануўся…

Яшчэ па дарозе на вакзал спаткаў сп.Балашова, які зусім ужо стаў аброслы далей няма куды. Ён таксама ня чуў анічога пра канцэрт, ды сам, відаць, хацеў мне давесьці, што грае ў нейкім гурце. І, мажліва, яны нават некуды таксама ехалі на выступ. Аднак мне ўжо гэта было ўсё да аднаго месца… Хр-р-р-р…

P.S. Сам сябе не пахваліў бы… Не дачакаўся б прыемнага слаўца ад Барабулькі. Ну нарэшце. 

…і за дзень, зрэшты, таксама.

За які я нарэшце паезьдзіў у двух трамваях па адным квітку. Не, пры чым тут заяц.   Ледзь пасьпелі ўсе пасажыры першага трамваю  ад’ехаць ад прыпынку, як ён паламаўся зусім. А ехаў я ж гэта ад пляцу Якуба Коласа

…дзе не апынуўся  б нізавошта, каб не забыўся дома свайго фоціку.

…І не падзякаваў бы тады за дзень, бо спаткаліся б тады не на гэтай плошчы, а ўжо ўвечары, пасьля працы.

…І не забрыў бы ў пошуках ежы для галубоў у шапік Белдзяржфілярмоніі, дзе яшчэ заставаліся квіткі на мандалінны канцэрт.

…і акурат для іх падышла паштоўка, набытая перад гэтым бяз задняе думкі "да кучы".

…і Ксюша Здагадлівая парадуецца (ці прынамсі пасьмяецца).

…і цяпер ужо Танюшцы паказваў Менск (ну дакладней, філярмонію  ).

…і паблукалі сем’ямі з Дзімам і Волькай па вечаровым цэнтры (бррр, не люблю ні вечаровы, ні тым больш дзённы цэнтар) .

…І паколькі Менск, пэўна ж, маленькі горад , дык хіба магчыма было не спаткаць на Скарынаўскім прашпэкце нашага суседа дзяцінства, які тамака цяпер вучыцца?

… У працяг "сяброўства сем’ямі" - візыт Волькі з Танькай у тэатар на разведку.

• Вера болей ня думае, што "шабачка" - гэта па-беларуску.
• Навучылася (ну прынамсі крышачку) ацьвярджаць "р" і "ч". Ці я пра гэта ўжо пісаў?.. 
• Нэрвавалася сьпярша і за мой спосаб пераходзіць дарогу на зялёнае(!) сьвятло. Спосаб заключаўся ў тым, што пры іншых роўных умовах нашыя кіроўцы абавязкова прапускаюць пешаходаў. Вось і я падрэсіраваў маскоўскіх, а заадно каб даць Веры ўяўленьне пра тое, як трэба карыстацца правіламі дарожнага руху пры прыезьдзе ў Берасьце ці Менск. Толькі калі яна прыедзе, дакладна невядома.
• А, ну "Нашу Ніву" я-ткі ёй давёз. Ня ведаю, наколькі ёй хопіць вытрымкі, але чытанкі там хопіць надоўга.
• Дарэчы, хоць палітыку і размовы пра яе Вера цярпець ня можа, усё-ткі на другі дзень яна прасякнулася ўсёй абсурднасьцю маразму нашага кіраўніцтва і (як я і чакаў таемна) папрасіла на памяць значак "Я за свабоду". Праўда, я папярэдзіў, што калі зь ім зьявіцца на вуліцах Менску, то можна правесьці некалькі сутак на нарах за "нецэнзурную лаянку" альбо за "спраўленьне патрэбы ў непатрэбным месцы". Так што на гэты час значак барозьдзіць прасторы Турэччыны.
• У другі дзень, калі я задаўбаў Веру беганьнем па горадзе яшчэ болей, чым у першы, усё ж яна не магла не ўтрымацца, каб не прайсьціся па месцах булгакаўскае славы. То давялося паказваць ёй Патрыяршыя пруды. 

Знайсьці бяздомных жывёлаў, якія б з радасьцю сталі хатнімі, але ня маюць такое мажлівасьці, а таксама такіх, якіх бы з радасьцю людзі зрабілі хатнімі, але такія жывёлы ня маюць такога жаданьня, - спаткаць і тых і тых вельмі проста. Прасьцей, прынамсі, ніж у Берасьці ў момант, калі трэба скарміць каму-небудзь смажанку.

Хаця шабачка, відаць, адносіцца ўсё-ткі да першае групы, а вось вераб’і на Патрыяршых прудах на людзей плююць з высокае званіцы не рэагуюць ніякім чынам і пасьвяцца сабе.

Аднак паколькі ў першы дзень Вера павяла мяне, нягледзячы на ўсе мае перасьцярогі пра тое, што не люблю шумных вуліцаў, выхлапных газаў і натоўпаў людзей, у цэнтар, дык давядзецца распавесьці й пра Чырвоную плошчу. Дакладней, гэтая фотка - унутры "пасажу" aka ДзУМ.

У выніку першы дзень пралазілі па горадзе, так і ня выбраўшыся з цэнтру: трэба было пад’есьці (у пошуках, дзе таньней гэта зрабіць, гэтую задачу так і не выканалі) і знайсьці падарунак для Дзінулі (а гэта зьдзейсьнілі-ткі падвечар).

Але ўжо ў той дзень Веру змучаў ушчэнт. А пачалося ўсё з таго, што хвалявацца пачала яна сама, ці не прасьцей мне было б зьездзіць да Дзінулі адразу спіхнуць куды-небудзь гэты мой заплечнік. Хех, ня ведала яна, што мы й не такое перажывалі. Стомленасьці ніякое не адчуваў. Усё-ткі ў мяне лепшы ў сьвеце заплечнік!

У залі чаканьня, перад ад’ездам, пачуў чыстую беларускую мову з рэпрадуктараў вакзалу. Абвестка пра прыбыцьцё/пасадку/адпраўленьне беларускіх цягнікоў дублюецца па-расейску і па-беларуску. Ну што тут можна дадаць, акрамя як "Беларусь не загіне!"

…Напрыклад, яшчэ да Вязьмы - і нават перад Смаленскам ужо - кідаецца ў вочы агідны салатавы колер расейскае чыгуначнае гаспадаркі. Можа кідаецца й таму, што да нязвыкла, аднак жа мне здаецца, што нашая чорна-белая разфарбоўка неяк болей нэўтральная і ня такая раздражняльная.

Сьпярша я патрапіў у зону досягу расейскага МТС. Але паколькі, відаць, там у яго ахоп тэрыторыі меншы, чым у астатніх топ-апэратараў сотавае сувязі, то неўзабаве мяне павітаў (з прадастаўленьнем інфармацыі пра сэрвісы) БіЛяйн, каторы па дарозе зьмяніўся прывітаньнем ад Мэгафону. МТС вярнуўся ізноў моўчкі, калі ня лічыць усюдыпранікальнага спаму ад МТС беларускага. І ўвесь час у зоне карыстаньня роўмінгам ад МТС (дарэчы, базавыя станцыі ў Мас�