We are the greatest!

У пачатку месяцу езьдзілі дахаты, як звычайна, абодвума сем’ямі. На «пянькох», дзе прыпыніліся перакусіць па трасе, целяпаўся туды-сюды маленькі жвавы шабачка ды дахаты відавочна не сьпяшаўся. Найхутчэй яму не было куды сьпяшацца…

Але бачна было па ўсім, што да людзей ён прывыкшы, бо сьмела падыходзіў да ўсіх, хто там прыпыняўся адпачыць. Ды шукаў ён у іх ня ежы: мы прапанавалі і хлеба, і кавалак цеста – усё засталося на зямлі. Па ягонай дагледжанай поўсьці таксама можна было здагадацца, што ён прывык жыць у людзей. Таньцы стала вельмі ўжо шкада шабачку…

Цяпер ён жыве ў нашых бацькоў. Астатні кавалак дарогі ён ляжаў ці спаў ля маіх ног. А я думаў пра ягонае новае імя. Так ці іначай мы ніколі не даведаемся, да якога імя ён прызвычаіўся ў ранейшых гаспадароў і чаму яны вырашылі ад яго (шабачкі) адмовіцца. Дык можна, напрыклад, назваць паводле мясьціны, дзе яго падабралі – добрая памяць будзе пра паходжаньне. Неўзабаве пасьля працягу нашае паездкі мы прамінулі зубра, што на мяжы Менскай ды Берасьцейскай абласьцей. Так зьявіўся Зубік…

Нейкія памкненьні перайначыць імя Зубіка на свой лад былі ў той вечар, ды ўсё-ткі я ягоны прыёмны бацька, ці хто?!  Так усё і засталося, і назаўтра Зубік пацьвердзіў трапнасьць свайго новага імя, ператварыўшыся з такога спакойнага шчанючка на трасе ў сапраўднага гаспадара двару дома. Абгаўкаў усіх гасьцей, абкусаў тату.  Адным словам, усім спадабаўся…

* * *

На наступны ўік-энд меў супэрмаратон ва ўнівэры. Гадаўцы пачалі мерапрыемства на гадзіну пазьней, чым напісалі ў запрашэньні, і паўдня адвялі на напышлівыя прамовы і прапаганду маскальскамоўнай культуры ўнівэру. Праз гэта давялося правесьці тамака ўвесь дзень замест плянаванае паловы. Ну і два выходныя дні таксама…

Ці ня ўсе выкладчыкі ўпэўненыя, што частка завочнікаў кантрольныя працы будзе выконваць… скажам так, з дапамогай іншых людзей. Таму адразу папярэдзілі, каб хаця б разумелі сутнасьць таго, што ў кантрольнай напісана, і маглі яе пасьля абараніць. Кантрольных гэткіх проста нейкая навала. Ну і, як заўсёды, кожны выкладчык лічыць свой прадмет самым неабходным. Карацей, унівэр ад унівэру мала чым адрозьніваецца.  Хаця ўзровень тэхнічнай аснашчанасьці апошняга вышэйшы, канечне. Але можа ўжо і ў Берасьці тое самае, бо столькі ж часу прайшло…

Хоць і цяжка паверыць, што гэта ўсё даступна й нам, завочнікам: тут і басэйн, і інтэрнэт-бібліятэка, і шматлікія «гурткі па інтарэсах». Толькі пасьпявай іх наведваць у перапынках між працай, вучобай ды сном. Альбо замест яго.

Некаторыя выкладчыкі яскрава выказвалі сваё стаўленьне да існуючага рэжыму. Дакладней, у тым сэнсе, што ўсе ўсё разумеюць. Але зьмяніць нічога не могуць, таму даводзіцца існаваць у такіх умовах, выжываць. Відаць, лёс наш такі на дадзеным этапе: выжыць, каб пасьля адрадзіць заняпалую культуру. Таму і беларускую мову і ад студэнтаў, і ад выкладчыкаў можна пачуць хіба што на ўроку беларускай мовы, ды й тое – ад выкладчыкаў збольшага трасянку, а ад студэнтаў – толькі некаторых. Во, вельмі прыгожае імя мае адзін з аднагрупнікаў: Алесь.

Вой, давядзецца, відаць, яшчэ пазмагацца за права вучыцца на роднай мове…

Нарэшце дачакаліся візыту Волічэн. Як і абяцала, пастаралася, павыбірала паштовачкі. Ніводнае не паўтарыліся з тымі, што з мае нашай калекцыі. Што праўда, я забыўся, што гэта ж далёка ня ўся ейная калекцыя, а толькі прыблізна палова…

Ну а нам такога дасьведчанага чалавека не заставалася зьдзіўляць нічым іншым, як пачастункамі ды колькасьцю жывёлаў, што блыталіся пад нагамі.

Абмен атрымаўся слабенькі. Лепей атрымаліся падарункі: цэлая капэрта марачак з розных краінаў (і адкуль яна ведала пра гэта) і намёкі на далейшае супрацоўніцтва ў гэтай галіне.  Карацей, дух суперніцтва адсутнічаў.

Адно засмучала: што Волька так і не даведалася за гэты вечар ні пра водную беларускую страву. Не пастараўся. А яна ж нават сваю адрэсу ў лацінскай транскрыпцыі піша чамусьці па-расейску. Незразумела.

Хаця… зразумела. Патрэбны штуршок. У добрым сэнсе. Ці прынамсі ў смачным.

P.S. Ну а затое адкрыліся вочы на сутнасьць выразу пра "верблюжынае вуха і голку".

Адной з самых выбітных цікавостак Лінкальну зьяўляецца Ньюпарцкая арка - адзіныя ў Ангельшчыне старажытнарымскія вароты, якія ня проста выдатна захаваліся, але і дагэтуль служаць гараджанам… Побач з асноўнай брамай захавалася маленькая бакавая арка з красамоўнай назвай "Ігольнае вушка". Мне падаецца, што большасьць людзей схільная літаральна ўспрымаць вядомы біблейскі выраз пра вярблюда і гольнае вушка. Асьлі так, дык Ньюпарцкая арка дапаможа ім лепей разабрацца ў вядомай цытаце.

За часамі рымлянаў усходнія брамы зачыняліся пасьля заходу сонца, затое "Гольнае вушка" заставалася адчыненым. Караваны, што прыпазьняліся, вымушаныя былі заставацца на ноч па-за гарадзкімі сьцянамі. Але вось іхнія гаспадары маглі скарыстацца мініятюрнай бакавою аркай (куды вярблюдам было не праціснуцца пры ўсім жаданьні), і такім чынам атрымаць жаданую ўтульнасьць у гарадзкіх гатэлях…

via Волічэн

Ух і доўга ідуць лісты ў Расею! Я ж думаў, што вернемся з выходных, а дома ўжо будзе чакаць ліст у адказ – але ж Вяруня толькі ўчора атрымала мой… Ну а цяпер пакуль яна яшчэ будзе спрабаваць зразумець тое, што там напісана…  Дык я ня стаў чакаць колькі месяцаў, пакуль справа дойдзе да наступнага ліставаньня. Ух, нагаварыліся!

Гэта ж ужо недзе два гады будзе з часу паездкі ў Маскву, атрымоўваецца. Адчуваецца нават з голасу, што Вяруня зьмянілася. Ну прынамсі мне так падалося, і гэта нармалёва, калі людзі зьмяняюцца. Ну, можа й не зусім з голасу, а хутчэй з гутаркі. Зьявіліся элемэнты «моднага падонкафскага жаргону», сьмех без прычыны. Ня ведаю, добра гэта ці блага. Канечне, дваццаці хвілінаў зусім недастаткова, каб зразумець чалавека. Мне недастаткова. Тым болей што гэта цудоўная чалавечка і добрая знаёмая. З такім чалавекам – дваццаць хвілінаў раз на год? Вой, добра, што яна сама распачала гэтую зацею зь ліставаньнем. Гэта ня так б’е па кішэні, як патэлефанаваць ды нагаварыцца. І марачкамі можна зьдзіўляць да таго ж. Я так і ведаў, што яны ёй спадабаюцца.

А яшчэ болей, мабыць, павінны спадабацца тыя, што пайшлі на другой капэрце. Адсылаў яе «пад дзень народзінаў», але з такімі тэмпамі, як у іх пошта працуе, «сюрпрыз» можа й спазьніцца…  Сюрпрызам сталася тое, што ейны дзядуля таксама зьбіраў марачкі, дык цяпер яны валяюцца ў шафе разам зь нейкімі каталёгамі. Маркі і каталёгі Вяруня выкідаць, па ўсім відаць, не зьбіраецца, але можа быць, калі нешта ёсьць цікавае, то каталёг прышле. Калі ж не каталёг, дык дамовіліся на кнігу па гісторыі Ізраілю, як ужо яна вырашыла заснаваць аналяг посткросынгу што да кніжак.

Такім чынам, цяпер пра ейную цікавую задумку кшталту буккросынгу-посткросынгу з улікам спэцыфікі сяброў. Кожны, хто падтрымае ейнае пачынаньне на старонцы Веры Бярлінаўны Ўпоперак, зможа абмяняцца зь ёй кнігамі. Памятаю, што кніга якраз і сталася маім падарункам ёйпадчас прыезду ў Маскву. Але ж не памятаю, што то была за кніга. А здарылася гэта наступным чынам…

Мы не маглі прайсьці міма кнігарні на нашым шляху, тым болей што гэта была ўлюбёная Вярунява букіністычная кнігарня, калі не памыляюся. У такіх месцах можна знаходзіцца гадзінамі… ну ці пакуль абед ня скончыцца прынамсі  (гэта з улікам маіх сёньняшніх рэаліяў). Відаць, наведаньне ў той раз было «не па графіку», таму прыдбаньне кнігі не плянавалася. Але ж паколькі я ў той краме яшчэ ніколі кніг не набываў, дык мы выйшлі адтуль з найлепшым скарбам, які надоўга застанецца ў госьцепрымальнага чалавечка ня толькі на палічцы, але і ў сэрцы…

Нядаўна давялося ў Танькавых старых знаёмых бачыць «фотасправаздачу» зь іхняе паездкі ў Маскву. Глядзеў на ўсе гэтыя «ўпрыгожаньні-фантаны-будынкі» і думаў, што такое вандроўкі, як у мяне, ні ў кога больш не было і ня будзе. А таксама адчуў, што хачу яшчэ ў Маскву. Каб ізноў НЯ трапіць у тыя мясьціны, куды імкнуцца турысты; каб паблукаць у цішы Вераб’ёвых гор каля страшна чорнае ракі-Масквы; у рэшце рэшт, каб проста пабачыць Веру…

* * *

Здаецца, я зрабіў падчас гэтага прыезду дахаты ўсё, што мог, каб пазьбегнуць паўтарэньня раней апісанай сітуацыі з сустрэчай двух маладых людзей у мэтро… Яшчэ перад Слонімам пачаў тэлефанаваць Алесю, і нагода была: мелася пытаньне пра «Аўдзі», у якіх ён «шарыць» болей, чым ўсе мы разам узятыя. Ды і нам бы можа пад капот залез з большай эфэктыўнасьцю, чым я. Алесь не падняў і не ператэлефанаваў ні гэтым разам, ні на наступны дзень, такім чынам ускосна адмовіўшыся ад сумеснага паяданьня смажанае на сьвежым паветры каўбаскі. Каўбаскі спадабаліся ўсім, дарэчы, і ўсе дзякавалі за гэта завочна Тамары Барысаўне. Вось толькі аб’есьціся імі ў такой колькасьці цяжка – трэба гэта наступным разам улічыць…

Дзімазаўрык падняў слухаўку толькі на другі раз, калі мы ўжо ехалі ў машыне дахаты. Шкада: першае тэлефанаваньне магло б стацца значна болей эфэктыўным у сэнсе сустрэчы, а каму й знаёмства. Бо ж ён вельмі быў зьдзіўлены пачуць нават імя Танькі, ня кажучы ўжо пра іншыя навіны. Размаўляць у машыне «пра ўсё» ўжо не было як, таму разьвітваліся мы з пачуцьцём прынамсі недагаворкі.

Сёньня стаўся сьведкам выпадковае сустрэчы ў мятро старых, відаць, сяброў аднаклясьнікаў/аднагрупнікаў.

«Ініцыятар» сустрэчы увайшоў са мной разам і паклікаў іншага, які ўвайшоў на адной са станцыяў. Ну, далей падразумяваецца некалькі імгненьняў разгубленасьці, пасьля зьдзіўленьне на твары і – нарэшце – усьмешка (я мог бачыць толькі твар таго чалавека, да якога зьвярталіся). Некалькі стандартовых у такім выпадку пытаньняў («як маесься», «якім чынам ты тут», «што парабляеш», «дзе працуеш» і г.д.), абмен тэлефонамі. Той, першы, што болей быў дапытлівы, нагадаў чымсьці Дзімазаўрыка… Другі, адпаведна… Дарэчы, разгледзеў я пасьля абодвух, як яны сталі разам – таксама прыблізна аднаго росту… Дамовіліся: «Абавязкова трэба стэлефанавацца, тады і пагаворым падрабязьней».

А колькі часу таму такіх вось абяцаньняў «стэлефанавацца» ня трэба было даваць нават… Добра, калі гэтае абяцаньне проста абяцаньнем не застанецца.

І яшчэ крыху вяртаючыся да напісанага.

Сёньня я сустрэў гэтую цётку на галоўпаштамце. Не, у твар я б яе наўрад ці ўзгадаў. Але вось яе дачка Рада, якая бегала па ўсёй залі і якую мама ўвесь час зычна гукала…

Тое, што Наргіза ня проста посткросэр (на гэта я зьвярнуў увагу сьпярша), стала зразумела па яе выбары марак з выпушчанай сёньня сэрыі "Эўропа". Вох і любяць ж яны ўсе адрываць зь міні-лісту толькі тыя дзьве, самыя рэдкія счэпкі.

А вось з профіля высьвятляецца, што яна да ўсяго гэтага яшчэ й філякардыстка, нумізматка, баністка і… першы посткросэр Беларусі. Менавіта такім і павінен, відаць, быць лідар.

Першы дзень пачынаўся, як іншыя дні пачынае ад веку прырода… Мы яшчэ пасьпелі перад вечарынай памяняць колы на летнюю гуму (і тэхнік на СТА быў нейкі цікавы і цікаўны – відаць, такім чынам спрабаваў спадабацца; і зрабіў усё хутка, але там і работы было тае… а вось пакуль у чарзе чакаць давялося, дык я яшчэ пасьпеў схадзіць у лес, што там побач – дык там яшчэ сярод усюдыісных «турыстаў» з шашлыкамі сустракаюцца такія вялізныя птушкі і з такімі прыгожымі сьпевамі… і там такая заваблівая сьцежка ў глыб лесу была – вось жа як-небудзь трэба будзе праехацца там, падыхаць сьвежым паветрам, пакуль да яго яшчэ не дайшла «цывілізацыя», што літаральна ў некалькіх кроках ужо), і адмыць сваю «новую старую» лядоўню, а заадно й вокны, ад атрутнага сіняга пылу («неатрутны» застаўся), прыпаркавацца крыху далей за месца «дысьлякацыі», забегчы на знойдзенае па дарозе паштовае аддзяленьне і аплаціць мае набытыя марачкі за пяць хвілінаў да закрыцьця, сустрэць сп. Антона ды Натальлю, нарэшце адшукаць, дзе ж той касьцёл Сьвятога Роха (ух, які прыгожы!), пашкадаваць пра адсутнасьць Руфіны (зрэшты, гэта ж ёй трэба шкадаваць, што яна не прысутнічала пры гэтым…) і нарэшце мы прыйшлі.

Цяпер ужо, гледзячы з вышыні свайго ўласнага вопыту (але пра гэта будзе далей), станае зразумела, чаму ў такой спрошчанай манэры мелі мы першы сэдар на Пэсах. А там жа кампанія сабралася болей «свая», чым будзе назаўтра ў нас… Так што нам было яшчэ лягчэй «адаптаваць» парадак цырымоніі да нашых рэаліяў. Але ж затое «ў іх» не было тае смачнае працэдуры наталеньня жывату… Але й усяго таго, што зрабілі тамака дзяўчаткі-вядоўцы, было дастаткова, каб запаліць агонь у сэрцы… Толькі выйшаўшы, зьдзейсьніў пару тэлефанаваньняў, каб высьветліць, каго варта чакаць назаўтра на аналягічную вечарыну да нас дахаты. Ну а пры гэтым мы з сабой ужо мелі габрэйскую музыку, сцэнар сэдару і тэарэтычны досьвед у выглядзе прысутнасьці на першай падобнага роду вечарыне. Назаўтра тэарэтычны досьвед было вырашана любым чынам ператварыць у практычны… Бо пасьля і Пэсах можа скончыцца…

…Гаспадынька спазьнілася з танцаў на вячэру першай.  Праўда, Танька яшчэ заяжджала за іншай Танькай, якая даведалася пра свой удзел у вечарыне ня болей як за дзьве гадзіны, так што спрацавала даволі апэратыўна, а яшчэ ж дапамагла разыграць іншых гасьцей, няблага інсцэнаваўшы набыцьцё ў нас хамэцу.  Сярога на наступны дзень цалкам сур’ёзна пытаўся, ці забрала Танька той хамэц, што «набыла» ў нас (назваўшы яго харорам).

Апошняю спазьнілася Ксюшка, і ня дзіўна – яна-то пра свой удзел у сэдары даведалася хвілін за сорак да пачатку, так што цалкам даравальна.  Добра тое, што ўвогуле яна згадзілася нечакана для нас. Але на яе, зразумела, гэткі магічны ўплыў аказала чароўнае слова «Пэсах», так дарэчы сказанае Танькай у слухаўку. Болей нічога можна было не казаць – Жонка_енарала, высьвятляецца, няблага ведала гісторыю і традыцыі габрэйскага народу й так, але ж з часам усё забываецца. Дык хай гэта стане штуршком да далейшага вывучэньня… А ўчора яна задаволіла Сярогаў інфармацыйны голад, якому стала цікава самому, відаць, што гэта ўсе вакол успрымаюць як належнае, а ён нічога не разумее. І вось тады ён уключыўся ў нашую гульню.

Але ж гэта была не зусім гульня – бо ўсё-ткі сэдар мы выканалі як магчыма набліжана да аўтэнтычнага габрэйскага. Найперш гэта было заўважна з прыкідаў, а яшчэ… з думак прысутных «ну калі мы ўжо пачнем нарэшце есьці?», якія яны выказвалі нават услых. Разважаючы цяпер, прыходжу да высновы, што галоднае чаканьне ў нейкім сэнсе таксама ёсьць істотным пунктам традыцыі сэдару, які ўвесь цалкам ёсьць успамінам пра часы жыцьця за эгіпецкімі фараонамі і па выхадзе з Эгіпту ў Эрэц-Ісраэль.

Не-гульнёй нашая вечарына была яшчэ й таму, што некаторыя госьці нават занатоўвалі габрэйскія назвы прысутных на стале страваў ды іншыя азначэньні. І занатоўвалі не дарма, між іншым, як высьветлілася пазьней: пытаньні ў «Брэйн-рынгу» датычыліся таксама і некаторых з гэтых словаў. З дапамогай вядоўцаў і каманды, якая сьпярша вырвалася ў лідары, але потым разгубіла сваю перавагу, перамогу атрымала дружба – памятныя падарункі дасталіся ўсім. І гэта нават ня ежа. Хаця ежы засталося даволі, але ўсе, відаць, наеўшыся харосэту (а мо марору?), астатняе ніасілілі.

Марор увогуле быў агнём вечарыны і ў простым, і ў пераносным сваім значэньні. Прычым як нашае вечарыны, так і тае, першага дню сэдара. З такім праяўленым ажыятажам да яго магло на ўсіх не хапіць, так што добра ўсё-ткі, што па сэдары на стале павінна быць сем страваў, а не адзні марор ці чатыры, напрыклад (чатыры – гэта нейкі таксама сакральны лік у юдаізме, я так зразумеў – чатыры кубкі віна/соку, яшчэ недзе ўжываўся…).

Пасьля таго, як госьці разышліся і пачалася самая непрыемная частка абодвух дзён сэдару – прыбіраньне са стала – тым ня меней сваімі водгукамі госьці нам гэты абавязак значна палегчылі. Танька выказалася ў машыне, пакуль ехала дахаты; Ксюшка ледзь пасьпела вылезьці ля хаты з маршруткі і адразу адзванілася, каб падзяліцца сваімі эмоцыямі, што заўважна ў яе пераліваліся праз край; сёньня «дапытаў» Сярогу, каб раскалоць і яго на тое, што ён думае пра ўсё гэта. Задаволеная была, зь ягоных словаў, нават Волька. Хоць ім, канечне, гэта было найменей з усіх зразумела. Ну нічога, цяпер і яны наблізіліся да асэнсаваньня «значнасьці моманту». Сёньня акрамя таго даведаўся шмат новага і дзівоснага пра Жонку і адкуль у яе такія энцыкляпэдычныя веды.

Адным словам, найлепш ахарактарызаваць гэтыя выходныя так: вы многа страцілі, што не былі там.

Ну што ж, нечакана.

Прыйшоўшы крыху са спазьненьнем на "Беларускі дух", думаў, што там ужо скончаныя арганізацыйныя і падрыхтоўчыя апэрацыі, малітва, і ўсе сядзяць і гамоняць, папіваючы гарбату. Але гэтым разам усё было не як заўжды. У чаканьні мяне сядзелі… тры чалавекі.

Значыцца, засталіся самыя стойкія. Што ж, у рэшце рэшта сходка прайшла як звычайна, а па колькасьці людзей мне нават болей спадабалася. Бо трох чалавек перакрычэць прасьцей, чым большы натоўп. Дык нават нягледзячы на тое, што тэма была не асабліва цікавая (пра гарады), дык і я здолеў уставіць свае пяць капеек да аповеду кожнага з разказьнікаў, грунтуючыся на ведах з галіны агульных ведаў (даруйце за калямбур), прыдбаных, у сваю чаргу, апошнім часам.

Астатнія проста ня ведаюць, што яны губляюць. Вось толькі б гэтых людзей, што ходзяць стала, неяк яшчэ болей зьяднаць…

Шалкевіч, як заўжды, у сваім рэпэртуары. Дакладней, слова "рэпэртуар" у дадзеным кантэксьце азначае толькі ягоныя паводзіны. Віктар Шалкевіч як заўжды, крыўляўся (строіў жывыя грымасы), распавядаў плёткі-байкі, узгадваў жыцьцёвыя эпізоды са свайго ўласнага вопыту.

А вось ягоны выбар песьняў для канцэрту напачатку зьдзівіў. Стаў разважаць, чаму ж ён выконвае зусім ня тое, чаго чакаеш? І зразумеў, што не ўлічыў розьніцу ва ўзросьце. Відавочна ў 50 год маеш больш мудрасьці за плячыма, каб укладаць у свае творы нейкі сэнс, яшчэ незразумелы большасьці аўдыторыі (але ў першую чаргу маю на ўвазе сябе).

А як вядома, аўтарскія песьні трэба слухаць. І разумець. Стаў засяроджвацца на гэтым. Дзякуючы яшчэ й таму, што перадгісторыя песьняў апісвалася В. Шалкевічам падрабязна -дзе ж яшчэ такое пачуеш, як не на жывым канцэрце.

Ну а брат застаўся незадаволеным з тае прычыны, што чакаў большага шоў. Ага, таго, чаго і прызвычаіліся ўсе чакацуь ад Шалкевіча. І не зьвярнулі ўвагу на ягоныя словы напачатку канцэрту: "ня маю жаданьня сьпяваць дзеля грошай".

Дык добра, што ва ўзросьце 50 год і 1 тыдзень Віктар Шалкевіч мае шчасьце сьпяваць дзеля сябе.

Дык вось вы якія! Дакалупаўся да блёгу школы "Green Hills" (хех, ізноў на ЖЖ) і блёгу ейнае кіраўнічкі і па сумяшчальніцтве разумнае дзяўчыны (упэўніўся ў гэтым, толькі паслухаўшы яе два вечары ў цягніку да Кыіву і назад).

Ну зь імі раней сутыкацца на прасторах ЖэЖэ не даводзілася, а вось Ліўлін… Пачытаўшы ейны жж, яе лёгка цяпер супаставіць яшчэ з адной асобай у нашым вагоне .

Ну а далей ужо лёгка вышчаміць яшчэ пару невядомых мне (але можа быць каму-небудзь іншаму) удзельніц клюбу: Лэйла Зіменка, Беса (таксама езьдзіла ў Кыіў, але не ўяўляю, хто), Таф_кукі (ці ўжо зь іншага клюбу?..)

Учора проста быў зьдзіўлены, настолькі зьмяніліся за кароткі час людзі, якіх ужо пасьпеў палюбіць.

Месяцы два таму яны прыслухаліся да маіх словаў і зьдзівілі ўсіх беларускай мовай у царкве.

Учора, на першай пасьля доўгага перапынку сустрэчы "Беларускага духу", надышла чарга зьдзіўляцца мне.

Я верыў, канечне, што прагрэс павінен быць, але каб так хутка і не ў аднаго чалавека!..

Сапраўды, Бог творыць цуды.

Канечне, дзеля гэтага трэба хаця б туды хадзіць…

Да Новага году, калі я меўся напісаць гэты пост, я амаль штодня сустракаў па дарозе на працу гэтую цётку.

У яе такі злы выгляд твару, што можна падумаць, што яна працуе выхавацелькай ці вучыцелькай.

Але ж не - яна працуе ў будынку дзяржаўнага экспэртна-крымiналiстычнага цэнтру. У будынку - таму што там разьмешчаная прынамсі яшчэ адна нейкая ўстанова. Але ж…

* * *

А гэтую цётку я сустракаў як летась, так і ў новым годзе. Праўда, у гэтым сэзоне яна настолькі закутваецца ў цёплую шубу, што яе выраз твару мне пакуль што невядомы. Як невядома і тое, куды яна накіроўваецца шторанку.

Можа быць, калі-небудзь я іх сфатаграфую. На памяць.

Надзвычай хутка для мяне скончыўся сэанс паказу "Над зязюльчыным гняздом". Квіткі скончыліся праз 18 хвілін пасьля пачатку раздачы. Яно й зразумела: на халяву чаму б і не паглядзець. Ну я дык хоць кнігу чытаў, а Зьміцер так і застанецца невукам.

Волька тлумачыла, што дабірацца да КЗ-Менску трэба ня мятро. Але я б пасьпеў пры жаданьні яшчэ трапіць і канцэрт, а за час абеду можна схадзіць павольнай хадой туды і вярнуцца назад, так што пакінуў усё як заплянавана. КЗ-Менск… Даруйце, усё-ткі гэта КЗ-Мінск у самых горшых традыцыях гэтага слова. Пачынаючы ад таго, што невядома чаму паўсюль у касах можна набыць квіткі у любыя тэатры і на любыя канцэрты, нават у той самай "КаЗе", а на "Народны альбом" трэба ісьці толькі ў іх набываць. Ну зразумела дзеля чаго - каб зьменшыць колькасьць прысутных, а то чаго добрага ўзарвуць усё навокал.

Калі сур’ёзна, дык у гэты ж момант мусіў быць канцэрт нейкага маскаля, ды яго скасавалі праз благі распаўсюд квіткоў. Таму ацаніць колькасьць тых, хто прыйшоў уласна на "Народны альбом", цяжка - у касах адначасна прымалі назад прададзеныя квіткі на скасаваны канцэрт. Але затое пазнаць "нашых" наведнікаў вельмі проста празь іхнюю няшэрасьць і сям-там беларускасьць. Тую беларускасьць, якое ні каліўца няма ў іхнім КЗ-Мінск. Каб ужо не дарма хадзіў, зазірнуў у іхнюю нейкую мастацкую галярэю. Мдзя, якое ўбоства гэтыя ўсе псэўданародныя творчасьці з надпісамі па-маскальску… Карацей кажучы, адно - гарачка, а другое - балячка.

Але цяпер высьветліў хоць, дзе тое мятро "Першамайская" (о Госпадзе, ну й назвы ж!  І гэта на адзінай станцыі, аздобленай бел-чырвона-белымі колерамі!)

Па дарозе дахаты разважаў над тым хвактам, што сёньня проста прыняў да ведама. А вось жа не - тое, што дамашка адмяняецца гэым разам, гэта зроблена ня проста так. Ёсьць спадзеў, што на Сідаровічаву дуду я пайду не адзін…

Мне толькі нядаўна стукнула ў галаву, што на «Беларускім духу» ва ўсіх непаўторныя імёны. І якія! Адам, Руфіна, Хрысьціна, Натальля, Раман, Сяргей, Юля, Ювяналь, Антон, Марына… Мы ўсе такія розныя, але ў нас ёсьць цяпер Добра, абыдземся баз гучных словаў. Ня хочацца верыць, што гэта скончыцца праз два заняткі…

А яшчэ шкада, што няма там імёнаў Тацяны, Зьмітра ды Волькі.

* * *

Сёньня сустрэліся нейкім дзівам нарэшце ў асьцы са Стасам. Цяжка было сьпярша знайсьці агульную мову пасьля столькіх год. Ды ўрэшце размова пацякла лягчэй (прасьцей трэба быць - Стас прызнаўся, што застаўся такім сама ра… - ну, карацей, нефармальная абстаноўка спрыяе). А вось дарэчы наконт матаў - дык непрыемна. А яшчэ тое, што ягонае пустое жыцьцё праця ізноў патэтыка. Ня ведаць, чым сябе заняць? Тут? Акрамя толькі каб зьнішчаць запасы алькаголю з сябрамі?..

Сябры, дарэчы, па сумяшчальніцтве і мае аднагрупнікі, Шняпс ды Кацап.  Во, і імёны не абавязкова запамінаць (а я іх і не ўзгадаю, мабыць), але з клічак узгадаў. А калі будзе жаданьне папіць - то і ўбачыць змагу. Ды вось нешта няма ў мяне вялікае ахвоты сустракацца са Стасам пасьля сёньня.

Дарэчы, іхніх імёнаў таксама няма на «Беларускім духу». Але можа гэта й да лепшага.

Я ня бачыў Аляксандра Надсана з траўня 2001 году. Тады я не задумляўся, калі яшчэ яго ўбачу. І наўрад ці ўвогуле думаў, што-калі небудзь убачу. Па праўдзе, я нават не прыгадаў бы, калі быў той першы раз, калі б гэта не падказаў сам айцец Надсан. А першае, што падумалася гэтым разам, як толькі яго ўбачыў: «А Надсан састарэў…»

Віншаваньне ўсё-ткі грамадзкае, таму напачатку вялізная колькасьць вядомых людзей дзівіла. Але потым, пабачыўшы каля нас Лявона Баршчэўскага, даведаўшыся, што каля нас сядзяць Гянадзь Бураўкін, Алесь Пашкевіч ды Зьміцер Санько… А ў гардэробе мне адразу кінуўся ў вочы нечый знаёмы твар. Як жа я не пазнаў Гэніка Лойку?!

Вельмі добра руліла вечарам нейкая Дубянецкая (ня блытаць з Дубавіцкай!) - разьняволена, назмушана. У такім жа ключы адрасаваліся цёплыя словы ў бок айца Аляксандра Надсана ад усіх выступоўцаў. Дасьціпныя жарты з намёкамі на таго, хто нам усіў назаляў, перамяжаліся з трапнымі параўнаньнямі ў стылі эпітэтаў. Так, каб не Адам Мальдзіс, я б ня ведаў, што зьнітоўвае Надсана і Гая Пікарда. А фонд «Сакавік» пад кіраўніцтвам Марыі Міцкевіч, унучкі Якуба Коласа? А голас Любові Лунёвай з радыё «Свабода», які ні з чым нельга зблытаць? А словы Рыгора Сітніцы (ізноў жа пра набалелае): «Беларусы ўсе радня, нават тыя, хто пра гэта не здагадваецца, што яны радня, але потым зразумеюць.» А мядаль «За Бога і Айчыну» на бел-чырвона-белай стужцы ад Леаніда Акаловіча зь Беларускай аўтакяфальнай праваслаўнай царквы? А музэй у Старых Дарогах, які па колькасьці экспанатаў пераўзыходзіць Нацыянальны мастацкі музэй у два з паловай разы? А карціна Аляксея Марачкіна «Размаўляй са мной па-беларуску» з сынам Міколам, які размаўляе па-наску хаця б таму, каб ня стаць тым Колей?.. А яшчэ адну карціну «Трыюмф Мураўёва-вешальніка» не пускаюць у цяперашні час на выставы, бо ву́сы - і гэтых словаў усёй залі было дастаткова для выбуху сьмеху…

А супольны сьпеў «Магутны Божа» напрыканцы? Гэта заўжды ўражвае, калі ўся зала - адно.

А гадзіннае чаканьне ў чарзе па аўтограф?

Цяпер, зазіраючы наперад, баюся, ці буду мець яшчэ калі магчымасьць так сама правесьці чарговую гадавіну… Усё-ткі 82 гады Надсану, хоць і жадалі яму яшчэ 50 год служэньня…

У панядзелак мелі генэральную рэпетыцыю сьвяткаваньня. Прычым зь меншай колькасьцю гасьцей, але я яшчэ раз для сябе сьцвердзіў, што шумныя кампаніі - не па мне…

Цікава, а што думаюць у аптэцы, калі набываеш 4 шпрыцы і 3 прэзэрватывы?..

Вой як цяжка атрымоўваць фінансавую дапамогу з-за мяжы! Паперак запаўняць трэба болей, чым важаць самі грошы…

Сёньня забралі пашпарты, бо далей трымаць ужо не было як. Забралі ня ў тым стане, у якім здалі - у іх дадаліся візы. Мы едзем у падарожжа!..

За дзень сустрэў трох старых знаёмых: дваёх з унівэру, аднаго з Пружанаў. Стаса пабачылі на пэроне, дзе сустракалі Натальку. Пагаварыць не пасьпелі: яму да свайго вагону, нам - да Наталькі аддаць бакальчыкі. Вось так і сустракаюцца людзі з аднаго гораду - на вакзалах.

Ну, вынаходнітцвы вядома як зьдзяйсьняюцца: нейкаму лайдаку надакучыла рабіць адну і тую ж справу, і ён прыдумляе дзеля гэтай справы машыну (напрыклад, надакучыла праць – пральная машына зьявілася; надакучыла ад рукі перапісваць – зьявіўся друкарны станок, пасьля друкарка, пасьля кампутар, пасьля дыктафон і г.д.). А вось як жа зьдзяйсьняюцца пакупкі?

А вось такім чынам. Апытаў сваіх менскіх знаёмых, ці ня мае хто каляровае друкаркі пакарыстацца. Відаць, бедны горад – ніхто ня мае. Пайшоў ды й набыў. Усё адно даўно зьбіраліся. Заадно і яшчэ тае-сяе дробязі патрэбнай. Бо фірма-то Сярогава пад бокам, а дайсьці да яе заўжды праблема чамусьці.

Сярога ўжо выйшаў на работу, дзякуй Богу. Запрашаў заходзіць на каву. Заадно й айФона свайго паказаў.

Як цудоўна, што ў нас не атрымалася зьехаць у пятніцу: вядоўцам на сьвяце меўся быць Шалкевіч!

А значыцца, гэта не магло быць сумна. Болей за тое, гэта не магло ня быць шоў (здаецца, не заблытаўся ў не і ня). І так яно й было пасьля таго, як скончылі выступ студэнткі, відаць, гэтага ўнівэру. Не, яны, канечне, таксама малайцы - нешта па-польску чыталі, у адной з прамоваў я пазнаў кавалак "Рамэа й Джульеты", але… Усе чакалі Шалкевіча.

І недарма. Усё, што было анансавана, гледачы (а іх набілася паўнюткая аўдыторыя) атрымалі напоўніцу. Я ж, паколькі ўласна цягаў стулкі зь іншых аўдыторыяў, заняў выгоднае месца ў цэнтральным праходзе, адкуль і трапіў на пешы конкурс выконваць ролю Адама і выпрошваць у Эвы яблык (вось як гэта, значыцца, было). Суцэльная камэдыя!

У другі раз патрапіў удзельнічаць у конкурсе, бо, відаць, спадабаўся Шалкевічу яшчэ з часоў Адама.  Ну нічога, пяць хвілін сораму - затое поўныя кішэні радасьці падарункаў.

Сам зарабіў - дай і іншым зарабіць. Рысянятка чытала польскія скорагаворкі. О Божа, няўжо і пры нашых выступах у Шалкевіча быў такі кіслы твар? Спадзяюся, што не. Але ўсё адно ніхто з удзельнікаў не застаўся без падарунка. Болей за тое, адзін з заробленых Рысяняткай алоўкаў "ад польскага жонду" перапаў і мне.

Што ж пра выступоўцаў, дык Шалкевіч адкрыўся мне яшчэ ня толькі як выдатны знаўца польскай мовы, але й як выканаўца песьняў на ёй (хоць я нічога там не разумеў). Цікава, ці студэнты, што сядзелі ў аўдыторыі (усё-ткі большасьць там была менавіта студэнцтва), разумелі ўсё добра? Мо й так - філфак усё-ткі. Але сьмяяліся яны яшчэ як. Што пад польскія сьпевы, што пад беларускія. А нігеру з Мадагаскару (ці мараканцу?) дык яшчэ й падпявалі (ён ня толькі па-польску, але й па-ўкраінску нешта выканаў).

Як проста можна зрабіць любое дзяржаўнае сьвяткаваньне цікавым і вясёлым. Калі толькі пачаць любіць саму нагоду сьвяткаваньня.

Яшчэ раз пераканаўся, што не люблю вялікіх кампаніяў і шумных сьвяткаваньняў. Да таго ж напярэдадні даводзілася насіцца самому высалапіўшы язык і вылупіўшы вочы, каб затарыцца – гэта было маё першае сьвяткаваньне на новым месцы працы. Назаўтра зранку ехаў у траліку увесь абвешаны бы ідыёт пакетамі, і ніводная с…каціна не прапанавала падсунуць сваю с…ядзелку (як у такіх выпадках зрабілі б людзі). Так і целяпаўся туды-сюды ўсю дарогу.

Крыху супакоіўся, пабачыўшы, што мой незвычайны ход з фірмовай стравай усіх уразіў (у станоўчым сэнсе). На гэтым да вечару можна было сьцішыцца. Увечары, дзякуй Богу, надта шмат людзей не назьбіралася. Ды й доўга не сядзелі. Нарэшце гэты дзень скончыўся.

Дахаты завіталі ў госьці брат з жонкай (трэба ж некаму даядаць тое, што засталося ад неафіцыйнае часткі на працы ). Назаўтра пэрсанальны канцэрт у гонар мяне зладзіла Рысянятка, ды яшчэ й акурат падасьпелі тры паштоўкі ад посткросынгу зь віншаваньнямі. Вось такія дні народзінаў можна было б перажыць і некалькі разоў на год.

Некалі ў дзяцінстве трапляўся такі тэст-апытаньне: "Што вы будзеце рабіць, даведаўшыся, што ваш лепшы сябар ўжывае наркотыкі?" Не памятаю, што я тады лічыў для сябе і што рабіў бы на самой справе.

А вось цяпер - ведаю. Ну, тут справа не пра наркотыкі вядзецца, дзякуй Богу. І хоць учынак Андруся я ўхваліць не магу, тым ня меней, зараз ужо ня стану яго папракаць гэтым і тым болей пераконваць яго адмовіцца. Бачна, што яму й так зараз цяжка. А хоць і лічу гэты ўчынак няправільным, усё адно ён добры чалавечык і застанецца маім добрым знаёмым. І ня толькі за тое, што ён калісьці зрабіў нешта добрае ці быў іншы. А таму, што такія людзі на дарозе не валяюцца.

Радуе, што Валера незалежна ад мяне сышоўся ў разуменьні гэтае праблемы і так сама ставіцца да Андруся. І перажывае. Хоць царква, канечне, павінна ў любым разе больш строга ставіцца да падобных грахоў. Аднак Валера разумее, што на гэтым адносіны парываць ні ў якім разе нельга: калі чалавек адрынае чалавека, дык гэта ня так страшна, калі праз гэтую крыўду чалавек пачне адрынаць яшчэ й Бога.

Але ж гэта не галоўнае ўражаньне ад Віцянявага вясельля. Больш за тое, галоўнае ўражаньне - гэта нават ня тое, што ўласна Віцяня ажаніўся. А самае цудоўнае - гэта тое, што такія падзеі дазваляюць сустрэцца ўсім разам з добрымі знаёмымі. І вось гэта ёсьць вялізным плюсам вялікіх вясельляў з мноствам людзей. Шкада, што па зразумелай прычыне такіх нагодаў сустрэцца штораз станае ўсё менш…

Апошнім разам так пабачыць шмат каго з унівэрсытэцкіх знаёмых давялося на вясельлі ВіКа й Лілі. Хоць пасьля гэтага быў яшчэ на такім сама вялізным вясельлі ў Кацішчы , аднак там ужо чамусьці са знаёмых сустрэў хіба Базыліска…

Ну хіба ж яна не цудоўнінка?

Праўда, пагаварыць з Рысяняткай толкам не атрымалася, бо на кватэрнік сабралася даволі шмат, як па мне, людзей. І ім усім трэ’ было аддаць часьцінку ўвагі і забаўляць, а Рысянятка (для якой гэта стаўся першы выступ) стушавалася і ўвогуле хацела схавацца куды падалей ад усяго гэтага гармідару.

У рэшце рэшт усё атрымалася выдатна. Але выкажуся ў духу тамтэйшае аўдыторыі: крытычна. Усё магло б быць яшчэ крышачку лепей, калі б:

а) Маргольд надзяліў папярэдне зусім крышачку часу дзеля рэпетаваньня ўласных песьняў. Ды і ўвогуле склаў талкова іхні сьпіс, бо паўзы між выкананьнямі з прычыны роздумаў "што б яшчэ сыграць?.." Ці гэта так задумана было? Усё адно - гэты момант раздражняў (але зусім крышачку);

б) Рысяняткаў голас не перакрываўся гукам гітары/барабану/флейты. Але ж зразумела, што гэта ўсё праз хваляваньне. Значыцца, усё яшчэ наперадзе.

Тым ня меней, Рысянятка спадабалася больш і ў выкананьні, і па тэкстах песьняў. Ды й проста прыемна было на яе паглядзець. І паўсьміхацца, падбадзёрваючы. Цікава, ці пачую калі, што ж там на ейнай кружэлцы?.. І злавіць позірк у адказ. Ды ёлкі, там увогуле ў яе нельга было не закахацца!

Невялічкі кавалачак афтэпаты ў выглядзе вагнявога шоў мы засталі. А вось рыцарскі шалом па сымбалічным кошце - пакінулі. Гэххх, не пасьпею сабраць касьцюм жантальмэна да даты В.

Ух, даўно я так не расьсякаў - прамок весь ушчэнт, яшчэ й пырскі ж ва ўсе бакі ляцелі! Даімчаў назад прыблізна за столькі ж, колькі й "туды" дабіраўся грамадзкім транспартам, але затое экалягічней наколькі й эканамічней! Ну сапраўдны Шумахер (ад слова спалучэньня "бясшумны пад дажджом" ). Прыляцеў дахаты і адразу гарачае гарбаткі.

А ўсё гэта дзякуючы таму, што…

Ну, пра такія дробязі, як запэцканая падлога, зьдзіўленыя позіркі жывёлаў на новага суседа і тое, што ў ліфт ледзь-ледзь ровар улазіць сам, а яшчэ б я хацеў скласьці яму кампанію, апавядаць ня буду. Цікава, цераз колькі часу мне будзе лягчэй скінуць яго з гаўбцу, чым спускаць сваім ходам? Ну не, фігушкі - ёсьць яшчэ ягады ў ягадзіцах!

А яшчэ сёньня прайшлі тэхагляд… Не, для равароў пакуль што гэта не патрабуецца. Але якім чынам мы яго прайшлі - аднаму Богу ведама. Затое цяпер на аб’екце хваляваньняў столькіх дзён Аладка катаець у дадзены момант украінскіх гасьцей недзе ў прасторы між Мірам ды Нясьвіжам. Не разумею, праўда, што там цікавага можа быць у такое надвор’е (яны ж схаваныя ў салёне, нават прамокнуць ня могуць нармалёва! ) і бяз фоціку .

Ну а пакуль мы там-сям, тут такое дзеецца!.. Віншаваньні прымаюцца ці пра гэта рана казаць?